We besloten Euwe 5 met de vraag of Euwe wel over het teleurstellende verloop van partij 19 heen zou komen. Niet omdat de partij in remise was geëindigd, maar de manier waarop.
Partij 20 werkte niet erg mee aan herstel van het zelfvertrouwen. Aljechin staat Euwe het Nimzo-Indisch toe. Eerder had hij Catalaans gespeeld om dat te voorkomen, maar hij denkt een verbetering te hebben gevonden.
Alekhine Alexander – Euwe Max (9.Pf3)
Maar Euwe heeft er geen moeite mee. Volgens Münninghoff is Aljechin op de 20e zet volkomen overspeeld.
Maar mijn stokvisje ziet dat niet na 20. .. La6 wat Euwe speelt. Alleen na 20… e4! 21.Lxe4 Txd2. 22. Dxd2 Dxe4. Maar goed, Euwe ziet zijn voordeel dus niet en de partij wordt toch weer remise.
Nu heeft Euwe nog 10 partijen over om de achterstand in te lopen. Een hart onder de riem is dat hij eigenlijk alle laatste partijen wel steeds sterker opgezet heeft dan Aljechin, maar het dan toch fout ging. Dus misschien komt nu het keerpunt.
Dat kwam. Maar niet in goede zin. Hierna gaat het helemaal fout voor Euwe.
In partij 21 laat Aljechin zien dat hij meer pijlen op zijn boog heeft dan Slavisch en NimzoIndisch. Hij speelt DameIndisch en verrast vriend en vijand met zijn 6e zet.
Euwe Max – Alekhine Alexander (6.Ld2)
6. Ld2 Lb4-e7?! Dat lijkt tempoverlies , maar blijkt best te kunnen. Euwe weet niet een goed vervolg te vinden en bereikt te weinig. Als hij dan de boel wil gaan forceren en zijn koningsvleugelpionnen te onvoorzichtig opspeelt.
0–1
3 punten achterstand.
Partij 22 brengt echt de beslissing. Euwe begrijpt dat hij nu echt op winst moet spelen met alle risico’s vandien. Er zit niet anders op. Hij probeert een ingewikkelde tactische stelling op het bord te krijgen, maar daar wil Aljechin niet aan meedoen. Verder dan remise zal het hem niet brengen. Wellicht daardoor teleurgesteld verknoeit hij de remisekansen en verliest weer.
4 punten achterstand. Dat kan Euwe niet meer aan. Hij gooit de handdoek in de ring. Hij speelt de match alleen nog maar uit omdat vindt dat hij dat uit sportiviteit jegens Aljechin verplicht is.
De 23e partij blijft het nog remise, maar ook de 24e en 25e verliest hij. Na de 17e partij heeft hij niet één partij meer gewonnen. Eindstand 9,5 -15,5
Euwe feliciteert de nieuwe wereldkampioen. En maakt er zelf geen drama van. Hij houdt het erop dat pers en fans ertoe hebben bijgedragen dat hij Aljechin heeft onderschat, en dat hij ook niet de goede aanpak heeft gekozen.
Hij gaat terug naar zijn werk als docent op de MeisjesHBS, maar blijft ook schaken op niveau.
Tot 1950 blijft hij veel successen boeken. De aanstormende Russische grootmacht kan hij nog steeds wel pareren. Hij speelt veel remise en wint geregeld van de dan al ijzersterke Keres, Bronstein, Botwinnik (!) , Kotov, Kramnik , Smyslov en soortgelijk spul. Veel toernooien wint hij niet meer maar eindigt wel meestal in de hoogste regionen. Na 1950 worden al die Russische wereldsterren die jarenlang samen onbetwist de wereldtop gaan vormen hem te machtig. Wat daaronder zit op het wereldschaaktoneel, die schakers die kunnen nog steeds niet tegen hem op. En in Nederland is hij nog lang helemaal ongenaakbaar. De andere sterke schakers alhier zijn niet tegen hem opgewassen. Of ze nu van Scheltinga, Cortlever, Prins of Donner heten, ze redden het niet. Donner spreekt Euwe altijd respectvol aan met ‘GrandMaitre’ en ‘Gij Grote en Goede’! Euwe wordt dus elke keer weer kampioen van Nederland. Vanaf 1921 twaalf keer! Dat stopt pas in 1955.
Ik ga het hier maar bij laten. Ik zou natuurlijk nog 100 interessante partijen van later datum uit de archieven kunnen opdiepen. Maar het spannendste deel van zijn schaakcarrière hebben we wel behandeld.
Zijn leven blijft bijzonder. Hij blijft schaken, wint wel nog wat Hoogoventoernooien, verlaat de meisjesleerlingen, wordt baas van grote levensmiddelenbedrijven en weet in de oorlog zo in het verzet nuttig te zijn met het smokkelen van levensmiddelen voor onderduikers, heeft in de oorlog een pistool en heeft geleerd hoe daarmee om te gaan, blijft boksen (!) om zijn lijf in vorm te houden, promoveert tot doctor in de wiskunde, wordt hoogleraar in dat en andere vakken aan de universiteit, raakt betrokken bij de geboorte en de kleutertijd van de computer, wordt voorzitter van de wereldschaakbond en weet door zijn overwicht en intelligentie de match om het wereldkampioenschap tussen Fischer en Spaski te redden. En schrijft verschrikkelijk veel fantastische schaakboeken. Wat een vent!
Er schijnt nu weer even wat belangstelling voor deze geweldige persoonlijkheid te bestaan. Hij werd 125 jaar geleden geboren. Het is ongeveer 90 jaar geleden dat hij wereldkampioen werd. Hij stierf aan een hartaanval in 1981 op 80-jarige leeftijd.
Ik vond het erg fijn om me nog eens in dit heel bijzondere leven te kunnen verdiepen. Misschien vond een enkele lezer van onze schaaksite het ook wel interessant.
Onder de Linden zat gezellig vol op maandag 24 augustus, voor de Algemene Ledenvergadering. Tussen de vertrouwde koppen aan de tafels en de kleurrijke kunst aan de muur (het clublokaal deelt de ruimte deze zomer met een kunstexpositie, dus we vergaderden onder een indrukwekkend gezelschap aan schilderijtjes) werd het bestuur herkozen, en werd het laatste nieuws over de 120-jarige jubileumsimultaan tegen Pieter Hopman op 10 oktober gedeeld.
Maar het hoogtepunt van de avond was de prijsuitreiking. Met een gouden bokaal in de aanslag werden dit jaar de lauweren verdeeld: Thomas mag zich clubkampioen noemen, Paul sleepte de titel beste Bondsprestatie procentueel in de wacht en Martin ging naar huis met de prijs voor beste Bondsprestatie op punten. Onder applaus en de nodige plagerijen werden de bekers en presentjes uitgedeeld zelfs een arm in het verband kon niemand weerhouden om de trofee triomfantelijk de lucht in te steken.
De prijsuitreiking
Tussen de agendapunten door was er volop ruimte voor een drankje, een praatje en de aanmelding voor de dagmarkt van 6 september. Kortom: een avond met de gebruikelijke schaakclub-gezelligheid, een vleugje jubileumkoorts en drie meer dan verdiende kampioenen.
Op naar het nieuwe seizoen de traditionele simulaan is al op 31 augustus!
Een paar jaar geleden schreef ik een serie verhaaltjes over schaakboeken die ik in mijn boekenkast vond. Nu nog maar eens zoiets. Alleen … dit boek kwam niet uit mijn eigen boekenkast. Maar uit die van de Volkskrant, en van Kobo Plus. En het was tamelijk recent op de markt gekomen: Max Pam : De laatste schaker. 2025, Uitg. Prometheus. Hoewel ik inmiddels al bijna 30 jaar met pensioen ben, probeer ik toch nog een klein beetje bij te houden wat er zo al aan nieuwe Nederlandse literatuur verschijnt. En ik las kort geleden in de krant een beoordeling van dit nieuwe boek van Max Pam. Literatuur? Ach wat is literatuur precies? En Max Pam in de Volkskrant lees ik altijd. Hij had vroeger een schaakrubriek in een andere krant, maar daar is hij mee gestopt. Hij schrijft nu over politiek en cultuur. Altijd interessant. En deze nieuwe roman van hem schijnt toch over een schaker te gaan. Tja, u begrijpt, dan moest ik dat zeker absoluut beslist zonder mankeren aanschaffen. En hoera, ook als e-book te koop. Dat kan ik vergroot op mijn tablet lezen.
Het leest als een trein. Kon niet stoppen. Ik had het in 2 dagen uit.
Hoofdpersoon is Viktor Sanders. Een fictief persoon. Veel personen die in dit boek voorkomen, of genoemd worden, zijn echte bekende schakers. Soms met hun echte naam ( Fischer, Kasparov, Polgar ,Reshevski, Aljechin, Euwe, Carlsen, etc) , maar vaak met een ‘schuil’naam. Meest voorkomend in het boek is Sander’s vriend Domar. Gezien wat er geschreven staat over diens karakter, zijn partijen, leven, ziekte en dood is dat onmiskenbaar Jan Hein Donner. Met hem was Max Pam bevriend. Is Sanders dus eigenlijk Max Pam zelf? Autobiografisch? Dat Pam dat in een interview ontkent, zegt niet alles – dat doen schrijvers bijna altijd- maar Sanders heeft wel erg veel wat Pam niet heeft. Die is bijvoorbeeld geen grootmeester, die lang echt professioneel leeft van het schaken: lezingen, simultaans. Pam was een gewone , wel sterke clubschaker. Even dacht ik dat Sanders eigenlijk Hans Ree was, omdat hij met streven naar topschaak gestopt was nadat hij in een vlaag van schaakverbijstering in goede stelling een paard naar a1 gespeeld had terwijl iedereen zag dat het daar nooit meer weg zou komen, en hij dus met een stuk minder speelde en verloor. Precies het bekende verhaal over ‘het paard van Ree’ (Donner). Maar even verderop lees je dat Sanders ook is gaan wielrennen, en zelfs daar prijzen mee heeft gewonnen. Dat doet meer denken aan zeer sterke schaker Tim Krabbé. Ook schrijver, die in zijn roman De Renner zo’n koers van zichzelf uitgebreid beschrijft. Al met al is Sanders dus behalve uit Pam zelf ook samengesteld uit diverse andere bekende schaakfiguren.
Andere figuur die een geïnteresseerde schaker al gauw herkent, is Frans Lunaman. Die wordt beschuldigd van vals spelen, en de schaakwereld raakt in rep en roer als een kampioen weigert tegen hem te spelen en niet verschijnt als de stukken klaar staan. Kan niet missen. Dat is Hans Nieman en zijn conflict met Carlsen. Sander raakt in conflict met Lunaman, die woedend reageert en met een rechtzaak en schadeclaim dreigt. Dan gaat toch bij iedereen een lichtje op ?! En in ene Corporaal herken ik Rob Hartoch, omdat daar sprake is van een zeer talentvolle jeugdspeler, die de hoogste toppen niet kan bereiken omdat hij te lui is om zich echt in de schaaktheorie te verdiepen, en dan maar arbiter wordt. Volgens Pam kon Corporaal dan rustig suffen achter zijn tafeltje om alleen in actie te komen als er een stuk op de grond viel. En ene Eva Jensen, ooit sterke schaakster, nu de baas van een groot cruesschip, kreeg -heel toevallig- precies dezelfde opvoeding als Judith Polgar. Maar toch weer een heel ander leven.
Voor alle schakers , en nog meer voor iets oudere, is er ongelofelijk veel te herkennen van nationale en internationale schaakgeschiedenis, al of niet in gecamoufleerde vorm. Soms grappig puzzelwerk.
En dat niet alleen, want en passant komt er ook heel veel normale geschiedenis en kennis van literatuur, wetenschap, en overige cultuur langs. En dat op een manier die zelden verveelt, vaak ook geestig opgediend.
Toch bekroop me wel eens een enkele keer het gevoel dat Pam hier wel eens wat te veel schoolmeester werd. Dat zijn ‘roman’ wel eens te veel naar nonfictie begon te neigen. Maar toch blijf je lezen. Het is toch ook spannend. Er gebeurt voortdurend van alles. Hoe loopt het af met die Sanders?
Na een periode van totale verloedering na dat stoppen met professioneel schaak herneemt hij zich , na een aanbod om op een groot cruiseschip als één van de tientallen mogelijkheden tot vermaak van de passagiers te gaan functioneren. Als grootmeester die in een zaal van het schip elke dag simultaans geeft, waar sterke en zwakke schakers kunnen aanschuiven. Het betaalt best fatsoenlijk, en het kost hem absoluut geen moeite om iedereen snel van het bord te vegen. Hij verliest slechts 1 keer , niet expres, en wel tegen een jong meisje. Die doet me erg denken aan Beth Harmon, van de Netflix-serie ‘The queens gambit’. Beetje vervelend alleen dat per contract vastgelegd is dat hij altijd minstens 1 partij moet verliezen en dan een prijs moet uitreiken waarmee de winnaar in het casino van het schip kan gaan gokken. Goed voor de economie op het schip. En wellicht ook aanlokkelijk idee voor mogelijke deelnemers. Misschien kun je winnen van een grootmeester. Sanders kan niet goed tegen verliezen. Dit deel van het verhaal is onderdeel van veel meer schimpscheuten op publiek en amusement van zo’n gigantisch cruiseschip. Trouwens het boek zit vol met kritische observaties van onze moderne samenleving. Een belangrijke plaats daarin neemt de digitalisering van het schaken . Dat is inmiddels geen spannend, gezellig spel meer, maar een allesbepalende strijd met veel steun van techniek. Sander zegt ergens: een schaker is tegenwoordig half mens half machine. En de belangstelling voor menselijke partijen, simultaanscéances en schaakverhalen neemt af. Misschien is Sanders wel de laatste echte schaker.
IK vond het een leuk boek. Vooral voor schakers (en schaaksters) natuurlijk. Maar misschien ook wel voor hun vrouwen (mannen) of vriendinnen. Want het is spannend, maar heeft ook wel diepgang. Ook vaak geestig. En de vele pagina’ s die aan ziekte, sterven en rouwplechtigheid van Domar worden gewijd zijn indrukwekkend, vooral als we ons realiseren dat het zo met Jan Hein Donner moet zijn gegaan. (Aan wie het boek trouwens is opgedragen) Ik heb ook alleen maar positieve recensies gelezen.
Ja, Euwe gaat natuurlijk ook de revanchematch winnen.Zo beëindigde ik verslag Euwe4, na de 6e partij. Maar …
Partij 7
Alweer Slavisch.De meeste huidige theorie van het Slavisch stamt uit deze periode van deze matches om het WK. Euwe schrijft later zelf dat het uitdraaide op licht voordeel voor hem (wit) , maar dat hij het verknoeide.
Nu staat Euwe zelfs even achter. Niet heel erg. Maar belangrijker is dat dit de eerste overwinning voor Alhechin met zwart is, en dat het erop lijkt dat Euwes superieure kennis van het Slavisch nu toch wel een deuk heeft opgelopen. En dat hij naar wat anders moet gaan omzien.
Partij 8
Dus kiest Euwe nu weer het NimzoIndisch
1.d4 Pf6 2 . c4 e6 3. Pc3 Lb4 4. Dc2 (dit is lang de gebruikelijkste gebleven. Wat later zag ik meer 4 e3) d5 5 cxd5
Diagram. 8. Zet 5 cxd5
5 …. Dxd5 6.e3 c5 7. a3 Lxc3 8. bxc3 Pbd7 9. f3
En hier gaat Aljechin verder met een nieuwtje (9 f3) dat waarschijnlijk dubieus is, maar wel flinke complicaties oproept.
Alekhine Alexander – Euwe Max (9.f3)(8)
Dat behandelt Euwe wel goed. Maar vlg de toenmalige hoogleraren schaakkunde (o.a. Keres) kiest hij bij zet 17 een voortzetting die agressief is, maar hem heel veel tijd gaat kosten. Hij wilde waarschijnlijk gezien de stand nu remise voorkomen, en onderschatte toch nog steeds zijn tegenstander een beetje. Bij zet 18 mist hij dan de sterkste voortzetting
Alekhine Alexander – Euwe Max (18…b6)(8)
8 … b6 ? ( f5 !?)
Waarna Alhechin doorbreekt in het centrum en m.i. erg knap geruime tijd schijnbaar een Loper op a6 en prise heeft staan, maar gezien heeft dat die niet gepakt kan worden.
Alekhine Alexander – Euwe Max (19.La6)(8)
Wat nu volgt moet Aljechin allemaal vooruit gezien hebben en dat toch wel erg mooi.
Dit is toch fraai allemaal.
Euwe geeft hierna snel op. Dat is toch wel even slikken voor de talloze fans. Nu staat hij 2 punten achter. Maar ach, dat is bij de vorige match ook wel eens voorgekomen.
Maar bedenkelijker is wel dat Euwe in partij 9 met wit wel goed komt te staan, maar weer geen kans ziet dat te verzilveren, weer in tijdnood raakt. Daar gelukkig wel heelhuids doorheen komt, maar dat er dan van winst geen sprake meer is. Remise.
Partij 10
In een bijna gelijke stand volgt alweer een flinke fout van Euwe.
Alekhine Alexander – Euwe Max (23.g4)(10)
Dit dreigt g5 en dan is er geen veilig veld meer voor Pf6. Dat zal Euwe heus wel gezien hebben, maar hij denkt nog wel tijd te hebben voor het wegspelen van zijn weinig nuttige paard op a4. Maar dat is niet zo. 23 …. h6 was noodzakelijk. Let op. als
World-ch16 Alekhine-Euwe 10 Nederland (10), 26.10.1937
Stukverlies. ( Na 24 .. h6 komt natuurlijk 25. Pf3 met damewinst!) Dat varkentje weet Aljechin natuurlijk wel even te wassen. 3,5 – 6,5 !!!
Daar reageert de pers niet prettig op. Zie je wel, Euwe heeft de vorige match alleen kunnen winnen doordat Aljechin veel te veel alcohol nuttigde. Maar nu hij niet voortdurend dronken is en veel aan zijn conditie heeft gewerkt, niet meer rookt, nu is Euwe natuurlijk kansloos! Euwe zelf had er een andere kijk op. Hij was van mening dat hij zich te veel door het optmisme van pers en publiek had laten beïnvloeden. Hij waa Aljechin gaan onderschatten en had in zijn partijen te veel risico’s genomen. Aangestuurd op ingewikkelde tactische verwikkelingen, maar eigenlijk was dat Aljechin’s sterke punt. Dat moest hij anders gaan aanpakken. Aljechin blaakte intussen van zelfvertrouwen. Gekleed in een door zijn vrouw gebreide trui met fraaie afbeeldingen van zijn katten liet hij zich goed gehumeurd interviewen.
Euwe krijgt met wit wat beter spel, maar winst zit er niet in. Tijd om deze variant maar even goed op te bergen.
Partij 12
Zelfde beeld. Euwe kiest het NimzoIndisch , krijgt goed spel met zwart, maar winst wil niet lukken.
Partij 13
13 is een ongeluksgetal, maar dat blijkt in deze partij voor Euwe niet van toepassing. Aljechin speelt weer Slavisch , maar Euwe komt met een mooi nieuwtje. Bij een bespreking van partij 8 heeft grootmeester Bernstein deze zet geopperd. Euwe had dat gezien en zag er wat in. Aljechin had het niet gezien. Euwe krijgt voordeel. Met een dubbel pionoffer bereikt hij een stelling met agressievere stukken, en zwakke geïsoleerde pionnen bij de tegenstander. Het wordt nog een hele klus, maar dit keer lukt het.
Euwe Max – Alekhine Alexander (44.Tc5)(13)
Na winst bij zet 68 is de stand 5,5-7,5 Hoop doet leven.
Partij 14
Maar alweer heeft Euwe problemen na een door hem gewonnen partij. Het lijkt wel of hij zich dan minder goed kan concentreren. Hij mist bij zet 24 een mooie kans .
World-ch16 Alekhine-Euwe Nederland (14),
24 … b5? ( 24 .. Pd6!! De dame raakt in de problemen, en daardoor komen er andere kansen ) Maar nu neemt Aljechin het initiatief over en wint. Weer heeft hij 3 punten voorsprong.
Partij 15
Euwe is met zwart gestopt met het Slavisch. Maar Aljechin niet. Hoewel hij de 13e partij ermee verloor, gebruikt hij hem nu weer. Hij wil laten zien dat zijn voorbereiding perfect is en hij vol zelfvertrouwen is geraakt. Imponeergedrag, ook door de eerste 10 zetten à tempo te spelen, in 1 minuut . Euwe neemt er een half uur voor. Bereikt een betere stelling, en raakt ook later niet in tijdnood. Maar winst gaat niet lukken.
Partij 16
Dat wordt een nogal sensationeel gevecht. Aljechin heeft met wit geen zin in Euwe’s nu favoriete NimzoIndisch en speelt Catalaans met wit.
d4 Pf6 2.c4 e6. 3. g3 d5. 4. Lg2
Alekhine Alexander – Euwe Max (4.Lg2)(16)
Aljechin krijgt flink voordeel, maar pakt het niet goed aan, en Euwe krjjgt initiatief. Maar dan gebeurt er iets buitengewoons.
Euwe mist een wellicht winnende voorstelling van zijn tegenstander. Hij speelt hier 25. … De5 ?
Alekhine Alexander – Euwe Max (25.Pc3)(16)
Ik denk dat bijna alle schakers van onze club bij dit diagram de beste voortzetting zullen vinden. Ook de toeschouwers in de zaal sloegen van ontzetting een hand voor de mond. Maar Aljechin zag het niet !!!! Hij dekt zijn paard en speelt 26. Lb2?
Euwe had hier het vege lijf kunnen redden door gauw 26 … De5-f5 te spelen.Maar hij ziet de combinatie nog steeds niet. En speelt 26. … Lc6
Diagram 16 na zet 26 …..Lc6
Alekhine Alexander – Euwe Max (26…Lc6)(16)
Nu wordt Dh8+ nog aantrekkelijker. Omdat na Pxe5 de Loper op c6 instaat.
De ademloze zaal toescnouwers is inmiddels wel op de hoogte en wacht gespannen af.
Maar ……. Aljechin ziet het ook nog steeds niet. Hij speelt 27. a3 ?
Ongelofelijk dat notabene de huidige wereldkampioen, en de vorige (en misschien zelfs volgende) 4 halve zetten lang deze eenvoudige combinatie misten.
Het is niet bekend of Euwe het hierna wel zag, of hij bij toeval ontsnapte. 27 … Ld6
Alekhine Alexander – Euwe Max (27…Ld6)(16)
Nu kan het niet meer omdat na 28 Dh8+ Kxh8 29. Pxf7 Kg8 30. Pxe5 de loper daarna het paard kan nemen en wit dan een stuk achter staat. Hierna heeft Euwe het niet gemakkelijk,maar redt remise dankzij ongelijke lopers.
Partij 17
Euwe mag dan met zwart het Slavisch hebben afgezworen ,Aljechin blijft het trouw. Tot en met zet 14 is alles als partij 9, behalve dat zwart nu wel eerst gerocheerd heeft.
Euwe Max – Alekhine Alexander (14.La3)(17)
Wit heeft nu minder compensatie voor zijn geofferde pion, maar nog wel iets. Mijn computer geeft na Te8 15. Tab1 hier + 0.15.. Euwe speelt heel sterk verder. Wint eerst zijn gambietpion terug en daarna nog een pion
Euwe Max – Alekhine Alexander (20…e5)(17)
21. Txb4
Euwe speelt de partij zelfverzekerd uit. Aljechin had gevoeglijk kunnen opgeven rond zet 27 , maar speelt door tot zet 41. Wachtend op nog eens een blunder van zijn tegenstander. Maar die kijkt wel uit!
Gelukkig. Euwe kan het nog. Wie weet? 2 punten achterstand. Als ik de vorige match? Eindsprintje?
Partij 18
Euwe speelt Tarrasch. Ook leuk.
Alekhine Alexander – Euwe Max (4…c5)(18)
Het wordt wel spannend. Na zet 20 lijkt Aljechin flink in de aanval. Drie stukken gericht op f7. Maar Euwe verdedigt sterk, Aljechin offert een pion voor de aanval, maat dat helpt niet.
Diagram 18, na zet. 29 …. , Dc2
Alekhine Alexander – Euwe Max (29…Dc2)(18)
30 Tc1 ( Td2!?)
Euwe heeft de betere stelling en lijkt bij zet 50 voor winst te gaan met een vrijpion. Aljechin redt zich op het nippertje met eerst een Torenoffer, en enkel zetten later met een fraaie paardzet.
Partij 19
Dat werd weer ietwat sensationeel. Aljechin beseft dat het Slavisch hem zelden een goede stelling heeft opgeleverd en speelt NimzoIndisch. Hij probeert iets nieuws bij zet 4. Valt tegen. Daar heeft Euwe geen moeite mee. Na een tiental zetten staat hij heel goed, wegens tempoverliezen va n zwart. Mijn computer zegt hier. + 1.30. !
DIagran 19, na zet 10 …. Pc6
ALjechin beseft dat hij er slecht voorstaat en besluit tot een stukoffer, dat Euwe aanneemt omdat hij terecht meent dat dat offer niet deugt.
Bij zet 27 zou 27 e6 tot te grote problemen voor zwart hebben geleid. Euwe speelt hier 28 La6
Diagram 19, na 27 … bxc5
Euwe Max – Alekhine Alexander (27…bxc5)19)
Waarna opeens al zijn voordeel verdampt is, en hij zelfs een pion achterstaat!
Hij ziet wel kans om het eindspel remise te houden, maar het moet wel een enorme schok voor hem geweest zijn!
Nog steeds 2 punten achter, maar er zijn nog veel partijen te gaan, dus daardoor hoeft hij de moed nog niet te verliezen. Maar dat hij door een bijna onbegrijpelijke gang van zaken de 19e partij niet heeft gewonnen dat is wel even een mentale opdoffer.
Komt hij daar nog overheen ?
Het antwoord op die vraag stellen we uit tot Euwe6.
Tot uw troost vertel ik u dat dat echt mijn laatste Euwe-verhaaltje gaat worden.
