We besloten Euwe 5 met de vraag of Euwe wel over  het teleurstellende verloop van partij 19 heen zou komen. Niet omdat de partij in remise was geëindigd, maar de manier waarop.

Partij 20 werkte niet erg mee aan herstel van het zelfvertrouwen. Aljechin staat Euwe het Nimzo-Indisch toe. Eerder had hij  Catalaans gespeeld om dat te voorkomen, maar hij denkt een verbetering te hebben gevonden.

Alekhine Alexander – Euwe Max (9.Pf3)

Maar Euwe heeft er geen moeite mee. Volgens Münninghoff is Aljechin op de 20^e zet  volkomen overspeeld.

Maar mijn stokvisje ziet dat niet na 20. .. La6 wat Euwe speelt. Alleen na 20… e4!  21.Lxe4 Txd2. 22. Dxd2 Dxe4. Maar goed, Euwe ziet zijn voordeel dus niet en de partij wordt toch weer remise.

Nu heeft Euwe nog 10 partijen over om de achterstand in te lopen. Een hart onder de riem is dat hij eigenlijk alle laatste partijen wel steeds sterker opgezet heeft dan Aljechin, maar het dan toch fout ging. Dus misschien komt nu het keerpunt.

Dat kwam. Maar niet in goede zin. Hierna gaat het helemaal fout voor Euwe.

In partij 21 laat Aljechin zien dat hij meer pijlen op zijn boog heeft dan Slavisch en  NimzoIndisch. Hij speelt DameIndisch en verrast vriend en vijand met zijn 6^e zet.

Euwe Max – Alekhine Alexander (6.Ld2)

6. Ld2 Lb4-e7?! Dat lijkt tempoverlies , maar blijkt best te kunnen.  Euwe weet niet een goed vervolg te vinden en bereikt  te weinig. Als hij dan de boel wil gaan forceren en zijn koningsvleugelpionnen te onvoorzichtig opspeelt.

0–1

3 punten achterstand.

Partij 22 brengt echt de beslissing. Euwe begrijpt dat hij nu echt op winst moet spelen met alle risico’s vandien. Er zit niet anders op. Hij probeert een ingewikkelde tactische stelling op het bord te krijgen, maar daar wil Aljechin niet aan meedoen. Verder dan remise zal het hem niet brengen.  Wellicht daardoor teleurgesteld verknoeit hij de remisekansen en verliest weer.

4 punten achterstand. Dat kan Euwe niet meer aan. Hij gooit de handdoek in de ring. Hij speelt de match alleen nog maar uit omdat vindt dat hij dat uit sportiviteit jegens Aljechin verplicht is.

De 23^e partij blijft het nog remise, maar ook de 24^e en 25^e verliest hij. Na de 17^e partij heeft hij niet één partij meer gewonnen.  Eindstand  9,5 -15,5

Euwe feliciteert de nieuwe wereldkampioen. En maakt er zelf geen drama van. Hij houdt het erop dat pers en fans ertoe hebben bijgedragen dat hij Aljechin heeft onderschat, en dat hij ook niet de goede aanpak heeft gekozen.

Hij gaat terug naar zijn werk als docent op de MeisjesHBS, maar blijft ook schaken op niveau.

Tot 1950 blijft hij veel successen boeken. De aanstormende  Russische grootmacht kan hij nog steeds wel pareren. Hij speelt veel remise en wint geregeld van de dan al ijzersterke Keres, Bronstein, Botwinnik (!) , Kotov, Kramnik , Smyslov en soortgelijk spul. Veel toernooien wint hij niet meer maar eindigt wel meestal in de hoogste regionen. Na 1950 worden al die  Russische wereldsterren die jarenlang samen onbetwist de wereldtop gaan vormen  hem te machtig. Wat daaronder zit op het wereldschaaktoneel, die schakers die kunnen nog steeds  niet tegen hem op. En in Nederland is hij nog lang helemaal ongenaakbaar. De andere sterke schakers alhier zijn niet tegen hem opgewassen. Of ze nu van Scheltinga, Cortlever, Prins of Donner heten, ze redden het niet. Donner spreekt  Euwe altijd respectvol aan met ‘GrandMaitre’ en ‘Gij Grote en Goede’!  Euwe wordt dus elke keer weer kampioen van Nederland. Vanaf 1921 twaalf keer! Dat stopt pas in 1955.

Ik ga het hier maar bij laten. Ik zou natuurlijk nog 100 interessante partijen van later datum uit de archieven kunnen opdiepen. Maar het spannendste deel  van zijn schaakcarrière hebben we wel behandeld.

Zijn leven blijft bijzonder. Hij blijft schaken, wint wel nog wat Hoogoventoernooien, verlaat de meisjesleerlingen, wordt baas van grote levensmiddelenbedrijven en weet in de oorlog zo in het verzet nuttig te zijn met het smokkelen van levensmiddelen voor onderduikers, heeft in de oorlog een pistool  en heeft geleerd hoe daarmee om te gaan, blijft boksen (!)  om zijn lijf in vorm te houden, promoveert tot doctor in de wiskunde, wordt hoogleraar in dat en andere vakken aan de universiteit, raakt betrokken bij de geboorte en de kleutertijd van de computer, wordt voorzitter van de wereldschaakbond en weet door zijn overwicht en intelligentie de match om het wereldkampioenschap tussen Fischer en Spaski te redden. En schrijft  verschrikkelijk  veel fantastische schaakboeken. Wat een vent!

Er schijnt nu weer even wat  belangstelling voor deze geweldige persoonlijkheid te bestaan. Hij werd 125 jaar geleden geboren. Het is  ongeveer 90 jaar geleden dat hij wereldkampioen werd.  Hij stierf aan een hartaanval in 1981 op 80-jarige leeftijd.

Ik vond het erg fijn om me nog eens in dit heel bijzondere leven te kunnen verdiepen. Misschien vond een enkele lezer van onze schaaksite het ook wel interessant.

Met dank aan Münninghoff (+) en Stockfish

Met dank aan Münninghoff (+) en Stockfish,

Eindcorrectie moet nog plaatsvinden