Het 120jarig Aris de Heer startte het jubileum met een simultaan door schaakmeester Pieter Hopman. Mooi lokaal , mooie opkomst, en direct al zat de stemming er al goed in
Nog voor er een stuk verzet was ,viel er veel te lachen.
En natuurlijk horen er speeches bij zo`n feestelijke gebeurtenis.
Voorzitter Martin opende de middag met een mooie toespraak. Daarin bracht hij wat geschiedenis van Aris de Heer en van Pieter Hopman`s start van zijn schaakcarrière bij onze vereniging ter sprake. En kondigde aan dat er voor het eerst een wisselbeker zou worden uitgereikt aan een persoon die het afgelopen jaar veel voor onze vereniging had gedaan.
Pieter sond duidelijk met plezier te luisteren naar het verhaal over zijn schaaktijd bij Aris de Heer.
Daarna was de beurt aan Kees Pruis met een lange leuke toespraak die hem veel tijd gekost moet hebben. Hij is weer terug bij de vereniging waar hij jaren voor gespeeld heeft, en zich ook anderszins voor heeft ingezet. Na een tussenperiode waar hij hetzelfde deed voor schaakclub Purmerend. Fantastisch dat hij nu weer bij ons terug is. Hij sprak ook over zijn herinneringen aan zijn vorige Aris de Heer-tijd. Hij was ooit de eerste schaakleraar van Pieter Hopman. Toen hij veel jeugd van zijn school De Bauwe Morgenster opleidde tot het schoolschaakkampioenschap van Nederland, en tot jeugdleden van Aris de Heer. (Waaronder de huidige voorzitter en de penningmeester van onze vereniging)
Daarna wendde Kees zich tot onze voormalige webmeester. Die hij met lof en leuke herinneringen begon te overladen en aan wie hij de nieuwe wisselprijs ging uitreiken. Die de naam ESC zal gaan dragen. Met een verwijzing naar de naam van de eerste winnaar ervan. Die nogal beteuterd en schijnbaar bescheiden het eerbewijs in ontvangst nam, en daar stiekem toch wel heel erg mee ín zijn sas was.
Daarna kon de simultaan beginnen. Bij deelnemers en toeschouwers ook enkele opvallende personen: Onze oude kampioen Bert Kuijer die na lange lange afwezigheid even weer zijn gezicht liet zien. En een heel jonge schaker, gecoacht door zijn moeder, en – hoera!- eindelijk weer een jongedame.
Ik zag direct dat die jonge knaap zeer geschikt was voor een mooi portret!
Toen konden ze starten. Ze waren er klaar voor. Ze hadden er nu al plezier in.
Hoe het verder is gegaan, weet ik niet. Want ik moest helaas eerder vertrekken. Kees bracht me naar huis. Die kan bij mij na deze middag natuurlijk geen kwaad meer doen.
Ik hoop dat een ander gaat schrijven hoe het verder ging, en hoe de eindscore was van Pieter. En wie het presteerde om tegen hem een goed resultaat neer te zetten.
Gisteravond was er toch wel een beetje iets bijzonders aan de hand. Er waren maar liefst zestien schaakenthousiastelingen op komen dagen en het was dus “volle bak”. Acht borden bezet maar er hoefde net niet naar het toneel uitgeweken te worden.
Ron – Thomas (½-½)
Toevallig had ik afgelopen week een discussie met twee behoorlijk goede schakers over de zet 2. Pe4 in de Trompowsky (1. d4, Pf6 2. Lg5). De een vond deze zet helemaal niks en de ander prima. Zelf begrijp ik heel goed als iemand het prettiger vindt om bijvoorbeeld 2. c5, 2! d5 of 2. e6 (Karpov) te spelen. Laten we het er maar op houden dat het goed is dat sommige mensen schaker in plaats van rij-instructeur zijn geworden!
Ik werd tegen Ron ingedeeld en had me na een verloren KNSB-partij voorgenomen wat scherper te spelen zeker omdat je tegen Ron vooral met zwart als je niet oppast, snel het gevaar loopt in de verdediging te worden gedrongen.
Dat het echter zo snel explosief werd op het schaakbord, had ik nu ook weer niet verwacht…
Stelling vóór 7. c3
Na het onnauwkeurige 7. c3 ipv het actievere 7. Dd2 kon ik met een tijdelijk pionoffer al snel het initiatief pakken.
Stelling vóór 10…Dh4+
De zwakte op de “Narrenmat-diagonaal” e1-h4 speelde wit behoorlijk parten. Helaas verzuimde ik 10.. Dh4+ wat tevens wit de rochade ontneemt.
Maar ondanks dat bleef ik een prettig voordeel houden. Hoewel Ron na de partij aangaf dat hij op bepaalde momenten dacht te gaan winnen, was het volgens de engine vrijwel de gehele partij zwart die aan het roer stond. Maar toegegeven, Rons droom was bijna uitgekomen want na 15. g4 dacht ik serieus na over 15..hg3ep gevolgd door Lh6+?? Dat zou een duur schaakje zijn geweest! Een visualisatie fout heet dat dan ..
Stelling vóór 24. c4
In het vervolg had ik het gevoel wit te gaan overspelen maar Ron hield bekwaam allerlei onderhuidse dreigingen in de stelling en zijn laatste zet 24. c4 wordt afgekeurd door de engine maar deed mij juist twijfelen aan mijn winstkansen omdat het schaakveld d5 voor het paard vrijkomt en ik voor hem ook tactische kansen zag.
Met de voldoening dat ik in ieder geval weer eens mijn tanden had laten zien, nam ik Rons remise aanbod aan.
Paul – Marc (½-½)
Geschreven door Paul
Mijn partij tegen Marc. Het ging gelijk op. In de analyse samen met Frank zagen we de winnende zet.
Stelling vóór 36. Dxf8+
Op zet 36 had ik eerst de pion op g6 moeten nemen. xDg6. – Kd8 xTd7. – xKd7 Dg4 en toren winst.
Ernst – Maurice (1-0)
Wat zowel in deze partij een rol speelde was de ontstane materiaalverhouding van licht stuk tegen meerdere pionnen.
Eigenlijk is mijn indruk dat in de boeken over de theorie van het schaken dit onderwerp niet heel vaak belicht wordt. Wat ik er zelf met mijn boerenverstand over kan zeggen is dat het, er van uitgaande dat de materiaalverhouding ontstaat in het middenspel, een verschil uitmaakt in welke fase van de partij men zich bevindt.
Indien na een algehele afruil de ene partij het stuk overhoudt en de andere de pionnen, dan zal de pionnenpartij de beste winstkansen behouden vanwege de mogelijkheid dat een van de vrijpionen promoveert. De partij met het stuk moet het hebben van een rare blunder van de tegenstander.
Dus zolang er nog stukken op het bord staan, moet de partij met het stuk meer de dynamiek van de stelling benutten. Een belangrijke factor is voor beide partijen de compactheid van de pionnenstructuur.
Ook de ontstane open lijnen winnen in deze fase aan belangrijkheid. Beide partijen geven een goede illustratie van deze factoren in werking.
Gezien het bovenstaande lijkt het me een goed idee om een aantal praktijkvoorbeelden te behandelen tijdens de eerstvolgende lesavond, naast andere suggesties die uiteraard ook welkom zijn. Dan wordt het verhaal ook meteen minder abstract. Ik vond beide partijen wel erg boeiend om na te spelen!
Afgelopen maandag kon er gelukkig wel weer geschaakt worden na de stroom perikelen van vorige week.
We konden ook Victoria weer verwelkomen en we hopen natuurlijk dat in dit jubileumseizoen meer belangstellenden de weg naar ons gezellige theatertje weten te vinden.
Thomas – Jasper (1-0)
Zelf moest ik tegen Jasper en ik kan me nog herinneren dat hij me een keer in een rapid partij al in de opening verraste en zelfs een goede winstkans gemist had.
Het werd een Owens Defense met 1. e4, b6 en even hoopte ik oprecht dat na 2. d4, Lb7 3. Ld3, het superscherpe 3…f5?! zou volgen waarna vreselijke complicaties kunnen ontstaan na 4. exf5, Lxg2 5. Dh5+. Over deze variant is ooit een thema artikel in het New in Chess Jaarboek verschenen waarin een aantal partijen van de wereldtop werden belicht. Maar toegegeven, niet ieders smaak. Wat Jasper speelde was voorzichtiger maar zeker een mogelijkheid was het pionoffer op d5 aannemen.
Na 5. d5, exd5 6. exd5, Lxd5 7. Pc3 is de stelling weliswaar niet zo gecompliceerd maar de open e-lijn na 8. 0-0 wat ook een goed alternatief op de 7e zet is bieden behoorlijke compensatie voor wit, al lijkt zwart goede verdedigingsmogelijkheden te houden.
Zoals het ging echter verloor Jasper al snel een stuk en de partij. We speelden daarna nog een partij zonder klok en deze verliep wat regelmatiger, pas in het verre (toren) eindspel na een kleine 50 zetten besliste een ver opgerukte vrijpion de strijd.
Ik begreep verder dat de partij tussen Ron en Gerrit redelijk avondvullend was en de partij van Martin niet van enige tactiek gespeend was. De analyse was wel boeiend om te volgen en dit zijn natuurlijk de partijen die de meeste voldoening geven! Van de overige partijen hoop ik dat er ook analyses binnenkomen.
Hauer – Zwaneveld (0-1)
Geschreven door Martin
1. b3 c5 2. Bb2 d5: Wit kiest voor de Nimzo-Larsen-opzet, Zwart bouwt met c5/d5 een stevig centrum.
4. Nf3 Bg4 en 5. h3 Bh5, 7. g4 Bg6: Wit jaagt de loper weg, maar verzwakt daarmee zijn eigen koningsstelling.
Stelling na zet 11
11. f4!: Op het formulier staat hier een uitroepteken. Wit wil ruimte winnen op de koningsvleugel en de loper op g6 lastigvallen.
12…a5 en 13. h4 d4: Zwart speelt op de damevleugel, Wit zet door met 15. f5 en 16. g5 en jaagt de loper naar h7 en g8.
Stelling na zet 17
17…Bg8: De loper is hier een stuk beter geplaatst dan het lijkt. Na …f6 kijkt hij langs de diagonaal naar c4.
Stelling na zet 21
19. O-O-O hxg5 20. Qe1 gxh4 21. Qg1 Bg5+: Zwart wint twee pionnen en de loper komt met schaak terug op g5. De witte koning staat op c1 open.
Stelling na zet 24
22. Kb1 f6 23. Bc1 Bxc4 24. dxc4: Zwart ruilt de loper tegen de paard op c4. Daarmee is de diagonaal g8-c4 geopend en ligt de witte damevleugel bloot.
24…a4 25. Bxg5 fxg5 26. Kb2 axb3 27. axb3: De a-lijn gaat open voor Zwart.
Let op: dit is mijn uitwerking van het handgeschreven formulier, gecontroleerd op legaliteit van alle zetten. Zet 9…Bd6 en 12…a5 zijn op het formulier moeilijk leesbaar en zijn afgeleid uit de rest van de partij. Bij twijfel graag even met het originele formulier vergelijken.
Voor ons liep de wedstrijd boven verwachting, alleen van de partij van Paul kreeg ik te horen dat hij dit keer aan het kortste eind trok, maar of daarbij sprake was van geluk of pech weet ik eerlijk gezegd niet meer.
We waren wel tot bijna in de kleine uurtjes bezig maar met een mooi eindresultaat. Wat de kaaskoppen tegen de soldaten van Alva wel lukte, Aris de Heer kreeg geen plek en veren, maar kon de Kaasstad met opgeheven hoofd verlaten!
Bord 1: Thomas – Max (1-0)
Nee, ik ga nu eens niet klagen. Ons team heeft gewonnen en ikzelf heb gewoon eens een keer goed gespeeld en loon naar werken gekregen.
Toegegeven zwart heeft een winstkans gemist, maar its all in de game! De Tajiichorin variant van het Frans ziet er wat vreemd uit, maar is gewoon een soort Koningsindisch in de voorhand
Stelling na zet 23
Rond zet 22 dacht ik dat het op een herhaling van zetten uit zou draaien, maar mijn tegenstander wierp toch op creatieve wijze problemen op met het paard offer op h4. En dit bleek veel sterker dan ik aanvankelijk dacht. Ik denk dat een voorbereidingszet als Pd5 zeer nuttig zou zijn geweest.
Slotstelling (na 36. Th8+)
Mijn tegenstander miste gelukkig in een gecompliceerde stelling bij weinig tijd een geniepig torenoffer. En zo begon voor ons in Alkmaar de victorie!
Bord 2: Marc – Alex (1-0)
Geschreven door Marc
Zeker geen slechte variant, maar wel riskant; ook voor wit! Het idee is om de verdediger van de e4-pion, het paard op f6, aan te vallen, en het maakt het veld g2 vrij voor Lf1. Ik weet eigenlijk niet of ik met wit de loper op g2 zou willen, misschien liever (na f3 en fxe4) op c4 met mogelijk als plan 0-0-0 en d4-d5. Aan de andere kant, g2-a8 is natuurlijk ook een mooie diagonaal, vooral omdat zwart waarschijnlijk lang rokeert. En ook belangrijk, de hoofdzet 4.Lg5 heeft veel meer theorie, dus ook praktisch gezien is 4.g4 een prima optie.
Stelling na zet 11
11.Pge2 is niet de sterkste zet. Beter is 11.fxe4. Een nadeel van Pge2 is dat wit geen Pg1xf3-e1 meer heeft.
Stelling na zet 14
Ook 14.Lxf6 was niet de sterkste keuze — 14.Tdg1 was beter geweest.
Slotstelling (na 14…Pa1)
Een mooi zetje: het paard gaat naar b3 met mat of het winnen van de dame.
Bord 4: Ron – Gerrit (½-½)
Geschreven door Ron
Ik speelde voor het eerst weer Nimzo-Indisch. Mijn tegenstander verdedigde met heel solide 4. Ld2. Ik kwam erachter dat het dan heel moeilijk is om tegenspel te krijgen. Lange tijd hield hij gewoon een kleine plus met heel solide spel. Dat beviel mij dus niet, nergens een kans op tegenspel gehad. In de stelling waar hij remise accepteerde staat hij nog steeds beter.
Ik zag Frank heel erg fraai spelen met een stukoffer, maar Paul heeft het helaas tegen Konings-Indisch niet goed gedaan. Als je de witte pion doorschuift naar d5 na e5 van zwart, hoort je loper gewoon niet op b2. Paul kwam daar tijdens de partij ook achter. Die loper staat daar dan voor Jan met de korte achternaam. In ieder geval leerzaam, en Paul, dat kan iedereen gebeuren. Thomas won weer prachtig, van de andere partijen heb ik te weinig meegekregen, maar 4-2 winst is een prima begin.
Bord 5: Frank – Guido (1-0)
Geschreven door Frank
We wisten van tevoren dat deze wedstrijd een pittige ging worden tegen een grote en sterke club. Gelukkig waren we op volle oorlogssterkte en kwamen we ruim op tijd aan in Alkmaar. Ik moest gisteren met wit tegen Guido Florijn. Mijn tegenstander koos ervoor om Nederlands te spelen met zwart. Hij fiancheteert beide lopers, maar dat gaat ten koste van invloed in het centrum en de damevleugel blijft onderontwikkeld. Rond zet 8 krijg ik al licht voordeel.
Stelling na zet 12
Ik vind de stelling wel ingewikkeld dus wil zorgvuldig over mijn volgende zetten nadenken, hetgeen tijd kost. Op zet 12 speel ik uiteindelijk h4 waar ik wel tevreden mee ben. Het antwoord van zwart is niet accuraat. Ook het stukoffer is gewoon goed. “kijk naar de stelling na zet 12”
16. Ph4 was niet de sterkte, ik kon gewoon op e5 pakken waardoor veld f6 mooi ondersteund wordt en zwart op termijn gedwongen wordt een kwaliteit terug te geven, maar ook met deze zet is er nog niets aan de hand en houdt wit voordeel. Zwarts Pa6 is niet goed en er komt een cruciale stelling op de 20e zet.
Stelling na zet 19
Hier zie ik eigenlijk zoveel mogelijkheden dat ik door de bomen het bos niet meer zie. Ik probeer alle mogelijkheden de revue te laten passeren. “kijk naar de stelling na zet 19”
Enkele serieuze kandidaatzetten in mijn optiek waren f4, Pf3, Le7 en Le3. Uiteindelijk kies ik voor Pf3, wat de minst goede optie van de 4 is. Frustrerend, want ik had echt lang over deze zet nagedacht. Daardoor was ik inmiddels ook al aardig opgeschoten in mijn tijd terwijl mijn tegenstander nog meer dan genoeg tijd had.
Stelling na zet 23
Na Pf3 speel ik het logische Th6 wat de computer taxeert als een blunder en mijn voorsprong is veranderd in een achterstand. Zowel Dxe5 van zwart als Dxb7 van wit worden gezien als missers (24. Tg6 = 0.00) “kijk naar de stelling na zet 23”
Stelling na zet 38
Na 29. Pd2 is de stelling eigenlijk gelijk, maar ik heb nog minder dan 2 minuten op de klok. Ik zie geen andere keuze dan dames ruilen om het spel te vereenvoudigen, maar ik weet ook dat deze keuze eigenlijk niet goed is omdat ik geen aanval overhoud. Ik sta ook direct op -3.65 daarna. “kijk naar de stelling na zet 38”
Tot zet 39 is het dan eigenlijk een gelopen race. Ik blijf hopen op remise door een wonder. En het wonder kwam. Waar zwart zetten lang de mogelijkheid heeft om Tf1 te spelen doet hij dit na de in mijn ogen vreemde manoeuvre Tb7. Dat is natuurlijk niet goed en ik krijg direct het geloof dat er zeker nog een remise in zit. Zwart moet alle zeilen bijzetten en kan dit nog remise houden. Tijd genoeg ook om dat uit te rekenen. Ik had op dit moment nog maar een 20-tal seconden dus moest het uitvluggeren.
Stelling na zet 45
Na 45. Ke4 zie ik weer winstkansen komen. “kijk naar de stelling na zet 45”
Na Tf8 was ik er zeker van, ik kan de zwarte koning afhouden en houd een gewonnen pionneneindspel over als ik mijn toren terugoffer voor het paard. Zo geschiedde ook. Uiteindelijk kon ik daardoor toch nog de overwinning uit het vuur slepen.
Een mooie partij om de externe competitie mee te starten en extra dank aan Marc (die op een prachtige manier zijn partij al vroeg won) voor het noteren van de zetten toen mijn tijd onder de 5 minuten kwam.
Bord 6: Martin – John (½-½)
Geschreven door Martin
Op 22 september speelde Martin Zwaneveld in de eerste ronde in Alkmaar met zwart tegen John Leek. Het werd een partij met twee gezichten: eerst had wit lange tijd het initiatief, daarna sloeg de balans door naar zwart. Aan het eind was de stelling weer in evenwicht en werd het remise.
Leek opende met 1.d4 en 2.Pf3. Zwaneveld koos een Slavische opstelling met een fianchetto: 2…d5, 3…c6 en 4…g6. Na 5.Lg5 Lg7 6.e3 0-0 7.Ld3 Lg4 8.h3 ruilde zwart zijn loper op f3. Daarna volgden 9.Dxf3 dxc4 10.Lxc4 Pbd7 11.0-0. Met 11…e5 12.Lb3 exd4 13.exd4 kreeg wit een geisoleerde d-pion. Daar stonden het loperpaar en actief stukkenspel tegenover.
Beide spelers brachten eerst hun stukken in stelling. Zwart speelde …Tc8, …Te8, …De7 en …b6, wit verdubbelde zijn torens op de d-lijn. Na 19.Te2 Db4 20.g4 kwam het eerste kritieke moment.
Stelling na zet 20
Zwart antwoordde met 20…g5?!, maar die zet verzwakte vooral zijn eigen koningsstelling. Met 21.Df5 en 22.f4 nam wit het initiatief, en volgens de computer stond wit hier duidelijk beter.
Zwart bleef rustig verdedigen: 22…Te8 23.Kg2 gxf4 24.Lxf4 Txe2+ 25.Pxe2 De7 26.Td2 De4+ 27.Dxe4 Pxe4. Zo verdwenen de dames van het bord en daarmee ook de meeste aanvalskansen van wit.
In het eindspel ging het mis voor wit. Met 30.Kf3 liep de koning in de schaak 30…Pg5+. Na 31.Lxg5 hxg5 liet 32.Pg3 de d-pion hangen: 32…Lxd4.
Stelling na zet 34
Na 33.Pf5 Pe5+ 34.Kg2 Lxb2 had zwart ineens twee pionnen meer. Volgens de computer was 34…Pxg4 nog sterker geweest.
Toen gaf zwart een deel van zijn voorsprong terug. Na 35.La4 Te6 (35…Tb8 was beter) kreeg wit met 36.Td8+ Kh7 37.Lc2 Pg6 38.Lb3 Tf6 39.Td7 zijn toren actief op de zevende rij. Met 40.Txa7 won hij een pion terug.
Slotstelling (na 41…Pd3)
Na 40…c4 41.Lc2 Pd3 werd remise overeengekomen. Zwart heeft in de slotstelling nog een pion meer, maar door de actieve witte stukken is dat volgens de computer niet genoeg om te winnen.
Het was een wisselvallige partij, waarin allebei de spelers een voorsprong hebben gehad en die weer uit handen gaven. Voor zwart zit de les in de zetten 20…g5 en 35…Te6. Met de eerste zet bracht hij zichzelf in moeilijkheden, met de tweede gaf hij de toren van wit te veel ruimte. Wit kan vooral terugkijken op 30.Kf3 en 32.Pg3, waarmee hij een gunstig eindspel uit handen gaf.
Wedstrijdgegevens (NHSB)
Klasse 1A, ronde 1 (22 september 2026): De Waagtoren N2 – Aris de Heer N1, officiële uitslag 2–4.
