Het is ook het verrassingseffect, als je er onvoorbereid op ingaat tegen iemand die zijn huiswerk goed gemaakt heeft, is het heel lastig achter het bord een verdediging te bedenken. Bij mij wint dan toch nog wel eens het speelplezier bij zo’n dynamische variant het van de “angst” voor de behoorlijke complicaties die het gevolg kunnen zijn.
Na de kritische blik die ik en Ron nog even op de partij hebben geworpen, keken we ook nog even naar het interessante alternatief 9. Pb7 ipv 9. Le7.
De dame wil natuurlijk zo snel mogelijk ontsnappen uit haar kooi voordat die helemaal dichtklapt. Meestal gebeurt dat op korte termijn met Df3 maar deze route is dan voorlopig afgesneden. En 10. Dxa7 heeft als nadeel dat met tempowinst Lc5 volgt en zwarts ontwikkelingsvoorsprong wordt alleen maar groter. Als je deze variant in de databases opzoekt, dan zijn er “slechts” enkele tientallen partijen bekend, relatief weinig dus ten behoeve van andere varianten. Er is dus genoeg ruimte voor onderzoek en creativiteit!
Op 12. De2, was 12. Pd5 minder nauwkeurig dan bijvoorbeeld 12.. h6 . Er kan dan volgen 13. Pf3, e4 14. Pe1, Dd5 en wit staat erg passief. Zwart kan zich wellicht niet helemaal rijk rekenen, mede omdat de witte pionnen structuur redelijk solide is, zeker in tegenstelling tot de puinhopen die in onze partij aan de orde waren.
Hoewel ik 13.. b4 zelf een lastige zet vond, is de zet 13. Pc6 een idee dat een nadere analyse waard is. En zoals ik al eerder zei, zo waren er wel meer momenten tot de slotstelling aan toe
Als wit de dames dan ruilt 26. Dxf6, Txf6 en dan bijvoorbeeld al dan niet na wat tussenschaakjes 27. Te1 speelt volgt Pe2+ en wit moet al vrijwel geforceerd de kwaliteit terugofferen en als er iemand dan nog moet werken voor remise, is het wit!
Tenslotte wil ik nog even vermelden dat de wijze waarop Ab en Kees remise hielden ook uitstekend was, en mogelijk zaten er op bepaalde momenten ook de betere kansen in En dank aan alle tegenstanders voor het welslagen van deze avond!
Heb je ons gezien op de dagmarkt en kriebelt het om zelf achter het schaakbord te kruipen? Goed nieuws: Aris de Heer start een jeugdafdeling! Onder begeleiding van Kees Pruis leer je de regels, slimme openingen en hoe je je tegenstander schaakmat zet. Of je nu net weet hoe het paard springt of al een echte strateeg bent, iedereen is welkom.
Wil je meedoen? Stuur even een berichtje naar Schaakclubarisdeheer@gmail.com. Dan laten we je weten wanneer we starten met onze jeugdafdeling. Tot snel aan het bord!
Een goed begin is het halve werk. En het was een goed begin. Er waren 13 belangstellenden, waaronder één nieuw gezicht. Hopelijk iemand die wil blijven, want hij deed het goed. Het duurde lang voor Thomas vat op hem kreeg.
Flans
Een mooi begin van een nieuw mooi schaakjaar. Thomas liep duidelijk volkomen op zijn gemak zijn rondjes, zijn humoristisch commentaar hier en daar leidde zelfs af en toe tot lachsalvo’s. Toen ik binnenkwam om 20.40 stonden er tot mijn verbazing al enkele borden op materiële achterstand. Hoe heeft hij dat ze gauw geflikt? En niet bij mindere goden hoor! Frank stond m.i. al compleet verloren, en Ron moeilijk. Jasper ook.
Ik zag ook borden van schakers die niet van plan waren zich zomaar de das te laten omdoen. Mij vielen daarbij vooral Kees, Ab , Maurice en Flans op.
Ik amuseerde me erg de hele verdere avond. Misschien wegens verkeerde waarnemingen. Ik heb wel wat verontschuldigingen bij de hand. 14 partijen tegelijk volgen was destijds niet mijn wekelijks werk bij de club. En omdat mijn kijkertjes me een beetje zichtproblemen bezorgen en ook mijn schaakvermogen wat begint te haperen kan ik het fout hebben met wat ik later op de avond meende waar te nemen.
Ik zag een wit paard akelig opduiken in de buurt van de koningsstelling van Wouter, op d6 of e6 meen ik. Dacht daarom dat een roemloos einde zich voor hem begon af te tekenen. Maurice mompelde me toe dat hij in moeilijkheden verkeerde. Ik meende dat ook te zien, omdat een door wit te confisceren paard niet teruggenomen kon worden wegens een penning. Maar bij de volgende ronde dacht ik dat er weinig meer aan de hand was. Was dan ook verrast toen enige tijd later Maurice bleek te hebben opgegeven. Ik dacht dat Paul een stuk was achtergeraakt. Maar na afloop van de partij ontkende Paul dat heftig. Wellicht kan ik bij al mijn oudere handicaps nu ook niet meer tot drie tellen. Gelukkig bleken enkele van mijn gedachten nog wel juist. Ik zag dat Gerrit lang goed stand had gehouden maar in het eindspel zou worden overruled. Dat het erg moeilijk zou worden om Ab’s terughoudende spel echt te ontregelen. Dat defensieve speelgedrag vond ik wel bijzonder voor een Ab, maar gelukkig was zijn speelhaast nog niet gedoofd. Thomas moest hem geregeld vermanend toespreken als hij na de zet des simultaangevers gelijk al wilde antwoorden.’ Wacht tot mijn nieuwe bezoek a.u.b.’
En bij Kees dacht ik te zien dat hij knap de agressieve bedoelingen van Thomas wist te pareren en begon voor hem te hopen dat hij zijn koning overeind zou weten te houden.
Al die ideeën bleken gelukkig te kloppen. Kees en Ab kregen al tamelijk vroeg in de avond remise aangeboden. Wat ze natuurlijk dankbaar accepteerden. En Gerrit verloor inderdaad.
Ik zag al vroeg bij Marc dat hij er behoorlijk agressief op los ging, zijn zware srukken belaagden wits monarch. Dat werd de eerste uitslag van vanavond. Thomas gaf op.
Gelukkig voor onze kampioen knapte de stand voor hem later goed op. Jasper gaf op, Frank ook, Ernst idem, maar dat was voor mij geen verrassing. Ze stonden al lang te veel materiaal achter. Flans wilde niet achterblijven, drie pionnen achter raken is tegen een Thomas niet verstandig.
IK was wel verrast dat Ron zijn kwaliteit achterstand daarna met goed agressrief spel had weten te compenseren en zo remise bereikte. Wellicht was die kwaliteit een bewust offer geweest,
Het meest verbazingwekkend was de partij tegen Martin. Die hield Thomas’ agressie goed onder controle, en raakte zelfs een stuk voor, en dreigde zelf met aanval met zware stukken op de witte koningsvleugel. Maar de zwarte koning had niet gerocheerd, en Thomas zocht daar een mogelijke redding. Ik geloofde er niet echt in, ook niet toen hij er ook nog een toren in investeerde. Martin ook niet, want hij pakte die toren . Intussen stonden er veel belangstellenden bij dat bord. Tot mijn verbijstering liep zwart toch mat! Knap van Thomas. Maar zelf zei hij na afloop : ‘een gewonnen stelling toch verloren hè Martin! ‘ Martin droeg het verlies als een man! Was wel zelf ook een tikkie verbijsterd.
Ik vertrok toen alleen Wouter nog bezig was. Mijns inziens in een gelijkstaand eindspel. Maar ja tegen Thomas weet je het nooit. Ik weet niet hoe de partij eindigde, maar indien remise, dan zou het kunnen zijn 10 uit 13. En dat is 76 % Weer een prachtig resultaat van onze Thomas.
Ik ga dit epistel nu naar Thomas opsturen en hem feliciteren en naar zijn waarheid vragen.
Thomas:
Ik dacht nog op het einde gewonnen te staan tegen Wouter vanwege een ver opgerukte vrijpion maar hij wist de juiste verdediging te vinden en toen moest ik met nog steeds een pion minder op zet herhaling ingaan . Het beste was er inmiddels wel bij ons beiden af
Ik ga mijn partij nog vrijdag met Ron samen bekijken en verder reconstrueren want dat was wel een van de spectaculairste samen met die van Martin.
Afgelopen maandagavond was weer de aftrap van het nieuwe seizoen en schrijver dezes mocht het weer opnemen tegen dit jaar dertien tot de tanden met schaakkennis bewapende tegenstanders. Een veel gehoorde tip is: de simultaangever houdt van rustige, overzichtelijke stellingen om je dan geleidelijk in het nauw te drijven. Dus streef naar een onoverzichtelijke stelling waarin je makkelijk de fout in kan gaan (dus ook de simultaangever!) Je hebt tenslotte niets te verliezen. Maar soms tref je van die flauwe simultaangevers die er zelf, al dan niet noodgedwongen, zelf een ” soepzooitje’ van maken! En onder de dertien was een nieuw gezicht, Flans, die op de oproep in Binnendijks was afgekomen en ook gelijk zijn visitekaartje afgaf, waarover later meer. Want ons gezellige, maar bepaald niet overbevolkte clubje, kan wel wat uitbreiding gebruiken. En zo’n simultaan, evenals onze aanwezigheid bij de najaarsmarkt aanstaande zondag helpen daar wellicht ook bij.
Van de dertien partijen was eigenlijk geen enkele een snelle ” walk over”. Sterker nog, de eerste die zijn koning om kon leggen, was ondergetekende! Het was Marc die de score opende, al was het verschil met vorig jaar ( toen was het eenrichtingsverkeer richting mijn koning) dat er nu een tijdlang een meer gelijk opgaande strijd was. En ik dacht op een bepaald moment de betere kansen te krijgen door penningsmotieven op de e-lijn en diverse veelbelovende slag- en ruilmogelijkheden. En Marc dacht ook dat er iets in gezeten moet hebben. Wat het ook was, ik vond het niet en een afleidingsmanoeuvre op de damevleugel met ver opgerukte vrijpion dwarsboomden mijn verdere plannen, totdat Marc genadeloos op de tweede rij beslissend binnenviel. En Flans die aangaf huisschaker te zijn, bood behoorlijk tegenstand, een club schaker waardig. Dus hopelijk sluit hij zich aan bij onze club en kan hij door ervaring op te doen aangevuld met gezellige lesavonden verder groeien. En die mogelijkheid zie ik wel bij hem. Maar bovenal veel plezier beleven aan het schaakspel in een gemoedelijke sfeer! En vermeldenswaard is nog dat ook in de partijen waarin ik materiaal won, de tegenstanders nog taai verzet boden. Zo was ik in een stelling met een stuk meer, ik meen tegen Jasper, een afwikkeling op de damevleugel zag waar nog een geniepige doorbraak in zat, met mogelijk een niet te stoppen vrijpion voor zwart. Dus voor de zekerheid maar een ander plan gekozen dat wat langzamer won, maar me veiliger leek. En dan de partij tegen Ron! Dat was toch wel met recht een “soep zooitje”. In de Bogoljubov variant van het Tweepaardenspel in de Nahand offerde hij de kwaliteit voor een behoorlijke ontwikkelingsvoorsprong en waarin “prijsschieten” op de witte dame niet ongewoon is. En daar kan je als witspeler toch een beetje zenuwachtig van worden! En een beetje blufpokeren over dat je de variant wel eens gespeeld hebt tegen van den Doel en hem daarmee in moeilijkheden bracht (zijn woorden!) leek ook geen indruk te maken. Wat denkt die simultaangever wel wat hij is! Maar kansen waren er zeker wel voor hem, en ook wederzijds.
En na raadpleging met de engine is zoals te verwachten een veelheid aan kansen wederzijds gemist. Maar dit heeft een puur menselijke oorzaak. Allereerst de flauwe simultaangever die wil dat je zet als je voor zijn neus staat, de complexiteit van de stelling en stukken die op plaatsen belanden waar ze normaal zelden of nooit. En dat flauwe nemen we uiteraard met een korreltje zout bij een gemoedelijke sfeer die bij ons heerst. Echter bij een simultaan met een grootmeester is men daar over het algemeen wat strikter in, hoewel af en toe een rondje overslaan vaak wel mag. Om bij het spektakel te blijven, als er iemand is die geen loon naar werken heeft gekregen, dan is het Martin Na een (te) optimistisch stukoffer van wit op de konings vleugel bood Martin al snel een kwaliteit terug waar wit niet op inging om zijn aanvalskansen te behouden. Echter tot overmaat van ramp was het eerder zwart die de aanval overnam en het voor wit steeds lastiger werd de dreigingen tegen zijn ook onveilige koningsstelling het hoofd te bieden. Toen de situatie echt onhoudbaar leek te worden had wit nog een wanhoopsoffensiefje met dame en toren op de achtste rij. Eigenlijk geloofde ik er al niet meer in, hoogop zag ik wat varianten waarin ik na een serie schaakjes een dame veroverde maar tegen een overmacht aan materiaal, dus zelfs dat zag er niet hoopvol uit. En de zwarte koning zou toch wel naar een veilige schuilplaats rennen… Er waren rond dit tijdstip al weinig spelers over dus ploeterde ik nog even voort. Totdat ik tot mijn eigen verbazing ontwaarde dat er zomaar een matnet in zat! Heel jammer voor Martin, die mij eigenlijk vakkundig weggespeeld had. Het zal een schrale troost zijn dat ik zelf ook wel eens in het verleden als tegenstander in een simultaan totaal gewonnen stellingen niet heb kunnen verzilveren. En dan was op een gegeven moment Wouter nog over, die al in de opening na mijn pionoffer de rochade was kwijtgeraakt. Ik was lang optimistisch maar Wouter hield de boel goed dicht en creëerde ook zelf tegenkansen . Uiteindelijk in het eindspel stond ik nog steeds een pion achter maar was mijn hoop gevestigd op een ver opgerukte vrije c-pion en een toren op de zevende rij. Maar om een lang verhaal kort te maken, dat bleek niet voldoende voor de winst en na een paar zetherhalingen nam Wouter mijn remise aanbod aan. Al met al een geslaagde avond al zeg ik het zelf en een mooie aanloop naar een hopelijk net zo mooi jubileum seizoen!
We besloten Euwe 5 met de vraag of Euwe wel over het teleurstellende verloop van partij 19 heen zou komen. Niet omdat de partij in remise was geëindigd, maar de manier waarop.
Partij 20 werkte niet erg mee aan herstel van het zelfvertrouwen. Aljechin staat Euwe het Nimzo-Indisch toe. Eerder had hij Catalaans gespeeld om dat te voorkomen, maar hij denkt een verbetering te hebben gevonden.
Alekhine Alexander – Euwe Max (9.Pf3)
Maar Euwe heeft er geen moeite mee. Volgens Münninghoff is Aljechin op de 20e zet volkomen overspeeld.
Maar mijn stokvisje ziet dat niet na 20. .. La6 wat Euwe speelt. Alleen na 20… e4! 21.Lxe4 Txd2. 22. Dxd2 Dxe4. Maar goed, Euwe ziet zijn voordeel dus niet en de partij wordt toch weer remise.
Nu heeft Euwe nog 10 partijen over om de achterstand in te lopen. Een hart onder de riem is dat hij eigenlijk alle laatste partijen wel steeds sterker opgezet heeft dan Aljechin, maar het dan toch fout ging. Dus misschien komt nu het keerpunt.
Dat kwam. Maar niet in goede zin. Hierna gaat het helemaal fout voor Euwe.
In partij 21 laat Aljechin zien dat hij meer pijlen op zijn boog heeft dan Slavisch en NimzoIndisch. Hij speelt DameIndisch en verrast vriend en vijand met zijn 6e zet.
Euwe Max – Alekhine Alexander (6.Ld2)
6. Ld2 Lb4-e7?! Dat lijkt tempoverlies , maar blijkt best te kunnen. Euwe weet niet een goed vervolg te vinden en bereikt te weinig. Als hij dan de boel wil gaan forceren en zijn koningsvleugelpionnen te onvoorzichtig opspeelt.
0–1
3 punten achterstand.
Partij 22 brengt echt de beslissing. Euwe begrijpt dat hij nu echt op winst moet spelen met alle risico’s vandien. Er zit niet anders op. Hij probeert een ingewikkelde tactische stelling op het bord te krijgen, maar daar wil Aljechin niet aan meedoen. Verder dan remise zal het hem niet brengen. Wellicht daardoor teleurgesteld verknoeit hij de remisekansen en verliest weer.
4 punten achterstand. Dat kan Euwe niet meer aan. Hij gooit de handdoek in de ring. Hij speelt de match alleen nog maar uit omdat vindt dat hij dat uit sportiviteit jegens Aljechin verplicht is.
De 23e partij blijft het nog remise, maar ook de 24e en 25e verliest hij. Na de 17e partij heeft hij niet één partij meer gewonnen. Eindstand 9,5 -15,5
Euwe feliciteert de nieuwe wereldkampioen. En maakt er zelf geen drama van. Hij houdt het erop dat pers en fans ertoe hebben bijgedragen dat hij Aljechin heeft onderschat, en dat hij ook niet de goede aanpak heeft gekozen.
Hij gaat terug naar zijn werk als docent op de MeisjesHBS, maar blijft ook schaken op niveau.
Tot 1950 blijft hij veel successen boeken. De aanstormende Russische grootmacht kan hij nog steeds wel pareren. Hij speelt veel remise en wint geregeld van de dan al ijzersterke Keres, Bronstein, Botwinnik (!) , Kotov, Kramnik , Smyslov en soortgelijk spul. Veel toernooien wint hij niet meer maar eindigt wel meestal in de hoogste regionen. Na 1950 worden al die Russische wereldsterren die jarenlang samen onbetwist de wereldtop gaan vormen hem te machtig. Wat daaronder zit op het wereldschaaktoneel, die schakers die kunnen nog steeds niet tegen hem op. En in Nederland is hij nog lang helemaal ongenaakbaar. De andere sterke schakers alhier zijn niet tegen hem opgewassen. Of ze nu van Scheltinga, Cortlever, Prins of Donner heten, ze redden het niet. Donner spreekt Euwe altijd respectvol aan met ‘GrandMaitre’ en ‘Gij Grote en Goede’! Euwe wordt dus elke keer weer kampioen van Nederland. Vanaf 1921 twaalf keer! Dat stopt pas in 1955.
Ik ga het hier maar bij laten. Ik zou natuurlijk nog 100 interessante partijen van later datum uit de archieven kunnen opdiepen. Maar het spannendste deel van zijn schaakcarrière hebben we wel behandeld.
Zijn leven blijft bijzonder. Hij blijft schaken, wint wel nog wat Hoogoventoernooien, verlaat de meisjesleerlingen, wordt baas van grote levensmiddelenbedrijven en weet in de oorlog zo in het verzet nuttig te zijn met het smokkelen van levensmiddelen voor onderduikers, heeft in de oorlog een pistool en heeft geleerd hoe daarmee om te gaan, blijft boksen (!) om zijn lijf in vorm te houden, promoveert tot doctor in de wiskunde, wordt hoogleraar in dat en andere vakken aan de universiteit, raakt betrokken bij de geboorte en de kleutertijd van de computer, wordt voorzitter van de wereldschaakbond en weet door zijn overwicht en intelligentie de match om het wereldkampioenschap tussen Fischer en Spaski te redden. En schrijft verschrikkelijk veel fantastische schaakboeken. Wat een vent!
Er schijnt nu weer even wat belangstelling voor deze geweldige persoonlijkheid te bestaan. Hij werd 125 jaar geleden geboren. Het is ongeveer 90 jaar geleden dat hij wereldkampioen werd. Hij stierf aan een hartaanval in 1981 op 80-jarige leeftijd.
Ik vond het erg fijn om me nog eens in dit heel bijzondere leven te kunnen verdiepen. Misschien vond een enkele lezer van onze schaaksite het ook wel interessant.
Onder de Linden zat gezellig vol op maandag 24 augustus, voor de Algemene Ledenvergadering. Tussen de vertrouwde koppen aan de tafels en de kleurrijke kunst aan de muur (het clublokaal deelt de ruimte deze zomer met een kunstexpositie, dus we vergaderden onder een indrukwekkend gezelschap aan schilderijtjes) werd het bestuur herkozen, en werd het laatste nieuws over de 120-jarige jubileumsimultaan tegen Pieter Hopman op 10 oktober gedeeld.
Maar het hoogtepunt van de avond was de prijsuitreiking. Met een gouden bokaal in de aanslag werden dit jaar de lauweren verdeeld: Thomas mag zich clubkampioen noemen, Paul sleepte de titel beste Bondsprestatie procentueel in de wacht en Martin ging naar huis met de prijs voor beste Bondsprestatie op punten. Onder applaus en de nodige plagerijen werden de bekers en presentjes uitgedeeld zelfs een arm in het verband kon niemand weerhouden om de trofee triomfantelijk de lucht in te steken.
De prijsuitreiking
Tussen de agendapunten door was er volop ruimte voor een drankje, een praatje en de aanmelding voor de dagmarkt van 6 september. Kortom: een avond met de gebruikelijke schaakclub-gezelligheid, een vleugje jubileumkoorts en drie meer dan verdiende kampioenen.
Op naar het nieuwe seizoen de traditionele simulaan is al op 31 augustus!