Ik vind, als alle recensenten, Hendrik\u2019s boek heel, heel bijzonder. Ten eerste al omdat hij wel begrijpt dat de gemiddelde lezer niet genoeg heeft aan 1 diagram, en die er dan dus wel een bord bij moet zetten om de zettenreeks en opmerkingen van de auteur te kunnen volgen. Wat dus bij de meeste schaakboeken zo werkt. Dan moet je dat stoffige schaakspel weer gaan opzoeken, er een plek voor zoeken, installeren. Laat maar zitten! Ik, toch een zeer matige blindschaker, had dat bij Hendriks’ boek vrijwel nooit nodig. Als ik dacht \u201cdat zie ik nu even niet meer\u201d, was er prompt weer een nieuw diagram. Maar ook en vooral omdat de voorbeelden die hij te berde brengt bijna altijd geweldig leuk zijn en niet al te hoogdravend, maar wel to the point. Veel van zijn voorbeeldstellingen zijn zo mooi dat ik er graag nog 50 \u2018hersenfitness’ \u2013 afleveringen mee zou willen vullen. Maar dan zal ik wel problemen krijgen met het auteursrecht. Maar mag een enkele misschien wel? Het is toch ook reclame voor dat boek? <\/p>\n\n\n\n
En zijn\ndidactische aanpak is ongebruikelijk, maar interessant. Daar is over nagedacht!\nAan het begin van elk hoofdstuk geeft hij eerst alle stellingen die hij gaat\ngebruiken in dat hoofdstuk. Zonder meer tekst dan de vermelding wie er aan zet\nis. (Het liefst had hij dat ook nog\nweggelaten. Omdat dat u al suggereert\nvoor wie er iets bijzonders aan de hand\nis. Het liefst heeft hij een stelling als in uw echte partij, waarin u zelf\nmoet bedenken of er iets aan de hand is, en voor wie, of er iets bijzonders \u201cinzit\u201d\n. ) Zijn bedoeling is dat u zonder idioot\nlang nadenken, liefst intu\u00eftief, bij al die diagrammen een zet zoekt. Later\nzult u dan wel eens vernemen wat goed is en waarom. <\/p>\n\n\n\n
Die aanpak komt voort uit zijn overtuiging dat geen enkele schaker eerst een uitvoerig onderzoek doet naar de kenmerken van de stelling (zwakke velden , sterke velden, open lijnen, achtergebleven pionnen, enz.) en op grond daarvan een zet vindt. Nee, er komt een zet in je op, en je kijkt of dat wat worden gaat. En pas als je een zet hebt ontdekt, ga je misschien denken aan stellingkenmerken om alles alsnog een basis te geven. Daarom is hij niet zo gecharmeerd van schaakboeken of schaakleraren die je eerst van alles willen leren over stellingkenmerken en zo, in de hoop dat hun leerling daardoor sterker gaat schaken. Zijn opvatting is dat je gewoon in je schaakleven heel veel stellingen en zetten moet langs krijgen, en dat je dan situaties moet gaan herkennen en dat er dan zetten bij je bovenkomen. \u2018Ik probeer dit eens. Zou dat wat zijn? Heb ik zoiets niet al eens eerder gezien?\u2019 Waarom is een supergrootmeester zoveel sterker dan wij? Niet omdat hij zoveel dieper denkt of zoveel creatiever is. Nee, dat is hij\/zij omdat hij\/zij een veel groter reservoir heeft aan ervaringen die hem\/haar meer en eerder herkenningsmomenten opleveren. Speelt talent dan geen rol? Jawel, dankzij talent heeft de grootmeester in de loop van het bestaan een veel groter reservoir aan schaakstellingen en schaakzetten opgebouwd , die meer herkenningsmomenten opleveren, dan waarover wij , eenvoudige schaakzieltjes, kunnen beschikken. (De super kon door zijn schaak\u2019talent\u2019 het fanatiek bezig zijn met het schaakspel gewoon niet laten.) Als ik dit lees, denk ik: \u2018Was het niet de vader van Judith Polgar die beweerde dat zijn dochter schaakgrootmeesteres zou kunnen worden als ze maar vroeg genoeg veel schaakstellingen onder ogen kreeg. (En dus een dik boek maakte met enorm veel van zulke stellingen en zijn dochter verplichtte die zo succesievelijk allemaal te consumeren.) Dat iedereen een genie zou kunnen worden, ergens in, mits \u2026. Had die man gewoon gelijk? Is ook de door ons eerder bekeken levensgeschiedenis van Carlsen niet een bewijs dat het zo werkt?\u2019 Dus, Martin, Frank , je weet wat je te doen staat! Maar daarna denk ik ook: Waarom hebben dan mijn beide dochters helemaal niks met schaken. Ik heb toch echt mijn best gedaan.<\/p>\n\n\n\n
Er zit wel wat in, in die theorie\u00ebn van Hendriks. Ik ken clubgenoten die ervan zullen smullen: \u2018Zie je wel , je hoeft helemaal geen schaakboeken te bestuderen. Bah! Gewoon lekker potjes schaken, dan komt het vanzelf wel.\u2019 <\/p>\n\n\n\n
Maar ik houd\ntoch mijn twijfels . Voor de theoretische\nonderbouwing van zijn standpunten gebruikt hij o.a. het bij schakers\nwelbekende \u2018 Het denken van de schaker’ (1946)\n van Prof. Dr A.D. de Groot, die ook na zijn andere\nbaanbrekende publicaties wereldwijd wordt beschouwd als een van de\nbelangrijkste psychologen van de 20e<\/sup> eeuw. Maar toch. Ook vind ik\ndat Hendriks soms wel wat al te uitvoerig op de filosofische of psychologische toer gaat. Daar\nvond ik even een natte vinger wel nuttig. Maar toch \u2026. <\/p>\n\n\n\n Gelukkig destilleert\nhij uit zijn prachtige voorbeeldstellingen toch zelf ook ongemerkt best nog veel over \u201cstellingkenmerken\u201d. Ook\nvolgens mijn ouderwetse opvattingen is het een leerzaam boek. Een heel\nmooi boek. Af en toe ook grappig.<\/p>\n\n\n\n Daar wil ik\nu een beetje van laten meegenieten. <\/p>\n\n\n\n Wat voorbeelden van Willy Hendriks: \u2018Move first, think later.\u2019<\/em> <\/p>\n\n\n\n Zijn eerste\ndiagram, met de tekst waarmee hij zijn betoog begint. Ik ga een flink stuk van\ndie tekst letterlijk voor u vertalen.<\/p>\n\n\n\n \u201c<\/p>\n\n\n\n Trainer: Waar gaat dit over. Wat zijn de belangrijkste\nkarakteristieken van deze positie? Paul, heb jij een idee?<\/p>\n\n\n\n Paul: Uh, Ja,\nik zou Tc6<\/strong> spelen en als hij neemt\nheb ik Pd5<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Trainer: Ja,\nje komt nu gelijk met zetten. Maar laten we teruggaan naar de karakteristieken\nvan de positie, kun je daar iets over zeggen?<\/p>\n\n\n\n Paul: Wel,\nuh, Tc6<\/strong> dreigt op d6<\/strong> te nemen. Ik zie niet wat Zwart\neraan kan doen. Als hij neemt, neem ik terug en dan komt Pd5<\/strong>, wat kan hij dan? <\/p>\n\n\n\n Veel schaakboeken zijn geschreven in de dezelfde pedante toon als de trainer hier gebruikt. Ze zijn gebaseerd op het idee dat je niet zetten random moet proberen, maar eerst goed moet kijken naar de karakteristieken van de stelling, moet proberen een plan te maken op die basis, en pas dan moet zoeken naar een concreet \u2018resultaat\u2019 van een actuele zet.<\/p>\n\n\n\n Dat is nonsens!!<\/strong><\/p>\n\n\n\n Geen\nschaakspeler denkt zo. Zulke auteurs vergeten dat als ze les geven zij de beste\nzet van zo\u2019n stelling al weten, en ze beweren dan dat je die kunt vinden als\nlogische konsekwentie van hun karakteristieken van de stelling. Waarvan ze\nalleen maar die kiezen, die leiden tot de sterkste zet, die zij al eerder\nwisten.\u201d<\/p>\n\n\n\n Aldus Hendriks. Hoe gaat het dan volgens hem wel? We gaan weer uit van de diagramstelling:<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n \u201cDe meeste\nspelers zullen direct hun aandacht richten op de mogelijkheden van wits actieve\nstukken richting de zwarte koning.<\/p>\n\n\n\n Het gaat misschien zo: \u201c1.Nf5+ Lxf5 1. Dxf5<\/strong> mmm, leuk, kan misschien gevolgd worden door 3. Tc6<\/strong> . Eh, 2 \u2026\u2026 bxa4<\/strong> valt de Loper aan. Onprettig. Andere zetten? 1. a5<\/strong> dan maar? Wel langzaam! Aha \u2026. 1. Lxd6+ Kxd6 2. Dxf6<\/strong> wint voor wit. Dus 1. \u2026 Dxd6<\/strong>. Dan 2. Pf5+ Lxf5+ 3. Dxf5<\/strong> dreigt 4. Tc6<\/strong> maar ik geloof er niet in. Aha! 2. Tc6<\/strong> direct! Dame gaat weg, dan 3. Dxf6<\/strong> en op 2. \u2026 Lxc6 3. Pf5+ <\/strong>dat wint, yes, dat moet winnen. Zwart heeft niet genoeg voor de Dame, alles hangt. Of toch 1 Lxd6+<\/strong> ? Ziet er goed uit. H\u00e9, waarom niet direct 1. Tc6<\/strong> ? Ziet er zelfs nog beter uit! Na 1. \u2026. Lxc6 2. dxc6<\/strong> komt 3. Pd5<\/strong> ( valt f6 en c7 aan , is dus ook in beeld) Of 1. Lxd6+<\/strong> toch? <\/p>\n\n\n\n Zo zou\niemand kunnen denken. En er zijn meer mogelijkheden. Misschien ziet iemand wel\n1. Tc6 zonder de 1. Lxd6 \u2013 serie eerst te hebben gezien. Of hij ziet ze allebei\nniet. Als je ze wel zag, ben je al een sterke schaker!<\/p>\n\n\n\n Als we 1. Tc6<\/strong> eenmaal hebben gevonden kunnen we daarna wel vast gaan stellen dat wit wint omdat zwarts Koning onveilig staat, omdat wits stukken actief zijn, wegens zwarts zwakte op de witte velden, de overbelasting van de verdediger van de witte velden (Ld7) de penning op de d6-pion, de \u2018verborgen\u2019 mogelijkheid van Pd5, enz. , enz. , enz.<\/p>\n\n\n\n In de partij\ngaf zwart op na 22. Tc6!\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Verderop concludeert Hendriks met vette letters \u201c You can not have a meaningful characteristic of a position if it isn\u2019t connected with a (morre or less) effective move<\/em><\/strong>.\u201d <\/p>\n\n\n\n Ik stop veel\nvan bovenstaande nog even voor u in een \u2018levend diagram\u2019. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.sc-arisdeheer.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Move-First-1.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/www.sc-arisdeheer.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Move-First-1-1.jpg\")
\n\n\n