Af en toe schreef ik voor uw website artikeltjes over grote schakers. Maar die waren dan al sinds kort of al langer dood. Maar de laatste tijd ging het wel eens over nog levende exemplaren. Waarom eigenlijk? Geen schakers meer over van de oude garde waar ik zelf mooie herinneringen aan heb? Of omdat ik geen tijd meer heb om te wachten tot weer iemand het tijdelijke met het eeuwige heeft verwisseld? (Tja, dikke kans dat ik zelf die afslag dan intussen heb genomen!)
Ik zag bij New in Chess een voordelig ‘ebook van de maand’, en bezweek. Het ging over een schaker die ik zeer bewonder: Vladimir Ivantstsjoek. Sorry. Deze Oekraïner heeft kortgeleden zijn voornaam veranderd. Hij heet tegenwoordig Vasyl Ivantsjoek. We hoeven u vast niet uit te leggen wat daar de reden van is.
Ik heb lekker in dat boek zitten grutten. Ik heb daar nu weer wat meer tijd voor. Ik hoef u vast niet uit te leggen wat daar de oorzaak van is. Het leek me wel een leuk ideetje om wat zaken die ik daar en elders tegenkwam met u te delen.
Toen ik vorige maand eens opzocht wie er dit jaar aan het Tatatoernooi gingen deelnemen, zag ik tot mijn verbijstering dat Ivantsjoek (geb. 1969) niet was ingedeeld bij de Masters, maar bij de Challengers! En dat zijn elorating de laatste jaren behoorlijk was gedaald (2610) Was hij ziek geweest? Te oud inmiddels? Nu 57 lentes jong. .Dat zou kunnen. Zijn mooiste successen dateren van rond 2008. Zijn elo was toen tegen de 2800. Tweede op de Elo-lijst na Kasparov. Ivantsjoek is een van de zeer weinigen die kans zagen ooit te winnen van de wereldkampioenen Kasparov, èn Karpov èn Anand.
Ivantsjoek stond erom bekend dat hij soms ineens minder sterk schaakte. Hij heeft ontelbaar veel zware toernooien gewonnen. Ook Wijk aan Zee. Het indrukwekkendst was de eerste plaats in Linaris, 1991. Hij werd eerste voor Kasparov en Karpov. Maar soms eindigde hij ergens onderaan. Hij spreekt in interviews over ‘moods’ , stemmingen. Kort voor een belangrijk toernooi kan hij ineens alle interesse verliezen. Ik herinner me een toernooi in Hoogeveen- waar Ivantsjoek ook wel eens meedeed-, waar de toernooileiding in paniek raakte. Ivantsjoek kwam maar niet opdagen. Waar zat hij toch? Zijn klok tikte maar door. Ze zijn hem gaan zoeken. Ze vonden hem. Hij zat in een park in het gras , geleund tegen een boom, een boek te lezen. Hele toernooi vergeten.
Van Kasparov is de uitspraak : ‘Ivantsjoek schaakt vaak als een gewone grootmeester maar soms … ja dan schaakt hij als Ivantsjoek! ‘
Ik ging toen ik nog jonger en vitaler was altijd naar het Hoogoventoernooi, later het Tatatoernooi. Vooral om plaatjes schieten. Portretten van belangrijke spelers. Dus ook van Ivantsjoek. En dat was altijd raak. Niet omdat hij zo knap was, maar om die geconcentreerde blik, dat uitstralen van dat helemaal weg zijn uit de gewone wereld.
Op het moment dat ik dit schrijf is de 11e ronde gespeeld van Tata. Na een moeizaam begin is Ivantsjoek kennelijk uit zijn ‘black mood’ -zo noemt hij dat- geraakt, want hij won ineens veel, en staat nu 2e bij de challengers. Nog 2 ronden te gaan. Hij kan nog 1e worden. Ik hoop het. Want dan zit hij -deo volente- volgend jaar gewoon weer bij Masters. Daar hoort hij toch!?
Hij staat bekend om zijn formidabele openingenkennis. Hij speelt alles! En dat hij het gevaarlijkst is in slechts een fractie betere stelling. Maar evenzeer om zijn soms gewaagde prachtige combinaties.
Hieronder wat voorbeelden.
Op zijn 17e werd hij Europees jeugdkampioen. Een partij uit die tijd:
1985 Vassili Ivantsjoek ( 16 jaar)
Uit zijn toptijd:
Linares 1991 Ivanchuk – Gelfand
Ivanchoek -Aronian
Max Warmerdan (elo 2500) was schaakkampioen vanNederland in 2021 en in 2025. Aanschouw hoe hij hier door Ivantsjoek werd ingeblikt.
Warmerdam – Ivansjoek 2026
Ik verschafte. U maar een heel smal kijkje op het boek
‘Vasili Ivantsjoek, 100 selected Games’,
uitgane New in chess.
Aanbevolen.
Ivantsjoek . Voor mij een mooi fotomodel, een interessante en leerzame schaker en een aardig mens. Hoe ik dat weet? In dit boek las ik zijn innemende antwoord toen een interviewer hem vroeg waarom hij juist in Linares zo ongelofelijk sterk gespeeld had. Hij zei dat zijn vrouw – een sterke schaskster – hem toen zo verschrikkelijk goed geholpen had bij de voorbereiding van zijn partijen, en verder door wat mazzel. Iemand die zo zijn fantastische succes verklaart moet wel een aardig mens zijn.
eindcorrectie moet nog plaatsvinden